
Deze reportage is gebundeld in een boek!!
Klik hier voor meer informatie.
Ik volgde dit jaar het werk aan de corsowagen Luchtspiegeling waarmee Corsoclub Culemborg zowel de 1e Prijs (Lof van de Jury) als de Publieksprijs wonnen tijdens het Fruitcorso in Tiel op 27 september.
Het ontwerp

Het ontwerp voor ‘Luchtspiegeling’ is gemaakt door Pieter Meeuwissen en Gonda van der Linden. In Het Kontakt/Culemborgse Courant werd het omschreven als ‘drie dromedarissen en een rotsblok’. Nu wil ik het geheim van ‘Luchtspiegeling’ niet verklappen, maar ik kan wel zeggen dat het niet gaat om een gewoon rotsblok. Hierboven zie je een tekening van het gipsmodel dat er is gemaakt – het deel voor de eerste wagen – hieronder het model voor het rotsblok. Op zijn kop, waardoor je alvast kunt zien dat er heel wat schuil gaat daarbinnen.

12 maart

De eerste tekening die ik maakte: de nog vrij lege hal. Achterin zie je het onderstel dat na het vorige corso helemaal kaal wordt gemaakt voor het nieuwe ontwerp.

Hier zie je Jan bezig met het gladslijpen van het oude onderstel. Jan is 80+, maar schrikt niet terug voor een avond tussen de vonken en de geur van heet staal en olie.

Paul last verstevigingsplaten op het oude onderstel. Het nieuwe ontwerp zal een stuk zwaarder zijn dan de vorige: uiteindelijk zal het zo’n 5000 kilo moeten dragen.

Richard en Frits buigen ijzeren staven in de juiste vorm voor een van de poten van de dromedaris. Elke poot is anders en er moeten er twaalf worden gemaakt. De verschillende gebogen staven worden samengesteld tot complete poten. Zo gaat het ook voor de romp en de nekken van de dromedarissen.
19 maart

Eric zaagt stalen profielen op de juiste lengte. Er zijn heel wat stevige profielen nodig om de hele constructie te dragen. Zo moet er een compleet nieuw onderstel voor een nieuwe wagen worden gemaakt, want het ontwerp bestaat dit jaar uit twee wagens.
26 maart

Een stilleven op één van de werktafels. Op deze tafel werden stalen staven gebogen tot poten, romp, nek en kop van de kamelen. Je ziet een model van een kameel gemaakt van schuim en tape en een papieren kameel. Op het ruitpatroon op tafel zijn met de rode, blauwe en grijze lijnen de profielen aangegeven die gebogen moeten worden. Ik begreep dat de meeste profielen inmiddels gebogen zijn, en dat in de volgende stap de onderdelen worden samengevoegd tot kamelen.

Het onderstel van de corsowagen in afwachting van verdere constructie. Er wordt de nodige hydraulica en elektronica ingebouwd om het geheel te laten bewegen en rijden, via een besturing met afstandsbediening. Er wordt flink aan geslepen en gelast.

Gert en Anton passen nieuwe onderdelen op het nieuwe onderstel voor de tweede wagen. Ik geef toe dat me het nodige is uitgelegd over wat er aan techniek wordt aangebracht, maar dat het me helemaal is ontschoten. Ik zal volgende keer beter opletten. In elk geval gaat het om flinke stalen onderdelen waar heel wat laswerk in zit.

Een fascinerend ding is dit ‘zadenbord’. De hele corsowagen moet natuurlijk kleur krijgen – er mogen alleen planten, zaden, fruit en groenten worden gebruikt die in Nederland groeien. In het zadenbord zitten 150 zakjes met zaden om de kleur ervan de kunnen zien en te besluiten welke zaden er ingekocht moeten worden.
Het zadenbord was aan een opfrissing toe: veel zaden waren verkleurd, verpulverd en aangevreten door muizen. Gonda en Ilse zijn bezig met het op orde maken van het bord. Probleem voor de corsowagen waaraan wordt gewerkt: blauw!
2 april

Langzaamaan ontstaat een van de drie kamelen: de profielen van de poten, romp en hals zijn gebogen en worden samengesteld tot één geheel. Frits en Rob bekijken het resultaat tot nog toe (de hals en de kop ontbreken nog).

Hier wordt vergaderd over de ‘figuratie’ rond de wagens. Dit houdt best veel in, zo bleek: de acteurs die rond de corsowagens zullen optreden, het verhaal dat wordt verteld, de kostuums (de maten, de kleuren en ook belangrijk: goede schoenen), de muziek (de compositie, de synchronisatie met de beweging op de wagen, de afstemming tussen de muziek op de twee wagens…). Belangrijk: wat te doen bij oponthoud tijdens het corso en net zo belangrijk: hoe wordt ervoor gezorgd dat het hele samenspel van acteurs, muziek en wagens op zijn best is bij het passeren van de jury.
In elk geval voldoende onderwerpen om de komende maanden over te tekenen. Al luisterend en tekenend verloor ik de verhoudingen een beetje uit het oog, ook omdat ik zoveel mogelijk deelnemers op het papier wilde krijgen dus ik moest ze een beetje krimpen… Ik besloot een tweede poging te wagen, maar had de indruk dat de vergadering al op zijn eind liep dus ik ging snel te werk – het resultaat zie je hieronder.

9 april

De groeiende verzameling aan producten die uiteindelijk de corsowagen kleur zullen geven: zaden en vruchten van onder andere de amberboom (Liquidambar), maïs, platanen, elzen en lariksen. De mensen van de corsoclub zullen bij elke stap buiten de deur wel een tasje bij zich hebben en goed kijken wat er op de grond te vinden is.

Nog altijd veel zwaar constructie- en laswerk in de hal. Paul is de lasser van dienst, Hans houdt de boel in de gaten. Dit wordt het deel van de constructie die het grote rotsblok moet dragen en op moet tillen.

Koffiepauze. Nu nog met veel mannen en slechts één vrouw, maar als het constructiewerk achter de rug is, dan kan ik meer dames in de hal verwachten, zo is mij verzekerd.
16 april

De eerste keer dat ik ’s middags de constructiehal bezocht. Zonder mijn gebruikelijke materialen, en dat viel niet mee: het papier was zowel te ruw als te glad, de verf droogde niet, het potlood hield niet over de verf, de inkt bleek niet watervast. Maar het gaat natuurlijk om de bouw van de wagen. Jan en Frits waren druk bezig met de dromedaris. Een nauwkeurig klusje, waar ze al een hele tijd aan werken. En dan moeten er hierna nog twee dromedarissen worden gemaakt!

De hydrauliek wordt op een van de onderstellen geïnstalleerd. Ik ben er allang achter dat er heel wat komt kijken bij het laten rijden en bewegen van een corsowagen.

Een snelle schets van de hal met de mannen die bezig zijn met het frame van de dromedaris en met Gonda die een foto van het werk maakt. Nadeel van een foto: het frame bestaat uit staaldraden die op de foto wegvallen tegen de achtergrond. Dat kan op een tekening beter – die tekening maak ik nog een keer.

Gonda en Irene aan het werk om het zadenbord te reorganiseren. Op alfabet of kleur, op leverancier of verkrijgbaarheid rangschikken – dat is de vraag. Probleemkleur voor de corsowagen is nog altijd blauw, daar moeten creatieve oplossingen voor worden bedacht. Tip voor corsobouwers op zoek naar fel oranje: gedroogde wortel. Tip voor tekenaars die met aquarel werken: zorg dat de inkt van je pen watervast is.
30 april

Zakelijk overleg… de Corsoclub verzorgde de toiletten bij Trekkertrek Culemborg om geld in te zamelen voor de club. De dag en de werkzaamheden werden uitgebreid geëvalueerd: het aantal wc-rollen, hoeveel vrijwilligers er nodig zijn (of waren), hoe vies het werk was (viel mee, behalve in de ochtend als er grote boodschappen gedaan worden) en hoe mensen in hoge nood vrijgevig worden en zelfs aan het eind van de dag nog betalen voor een hele dag toiletbezoek.

Corrie en Thea knippen de stof voor de kostuums die de acteurs zullen dragen tijdens het Fruitcorso. Bij de aanschaf van de stof werden de inkopers onder druk gezet door de verkoper om snel te beslissen – dan helpt het niet als je je sommetjes in strekkende meters ineens moet omrekenen naar kamerbreed. Uiteindelijk werd de stof spotgoedkoop ingekocht en de dames zien waarom: er zitten weeffouten in. Ik had de indruk dat het tempo er goed in zat, maar dat kan ook niet anders als je de Mercedes onder de scharen hebt die moeiteloos door vier lagen stof snijdt.

De tafel werd gebruikt voor het knippen van de stof, dus was Gonda (van wie ik begin te vermoeden dat ze in de hal woont) aangewezen op een stoel als werktafel om vlieseline te knippen.

Toen ik de hal binnenkwam, zag ik ze al liggen bovenop de kast: twee ruwe piepschuimen beginsels van de koppen voor de dromedarissen. Ontwerper Pieter ging er later mee aan de slag. Ik zat een tijdje te wachten totdat hij aan de slag zou gaan met de schuimsnijders of staalborstels, maar eerst moesten er nauwkeurige metingen gedaan worden. De piepschuim bewerkende ontwerper: misschien iets voor een volgende keer.

7 mei

Werk aan de immense constructie van ‘Wagen 2’. Alle techniek en constructiewerken zijn straks onzichtbaar voor de toeschouwers – misschien is het een idee om een keer ‘kale wagens’ te laten zien. Hier is één van de meest uitgevoerde werkzaamheden te zien: iets opmeten. De rolmaat is verreweg het meestgebruikte stuk gereedschap.

Hier wordt gewerkt aan ‘Wagen 1’, waar uiteindelijk drie dromedarissen op zullen staan. Er wordt nog stevig gewerkt aan de techniek om de wagen te laten rijden. Gert, Eric en nog eens Gert (op een tekening kan dat…) werken aan de ophanging van de wielen.

In het maken van een corsowagen zit heel veel werk dat voor de toeschouwers onzichtbaar zal zijn. Wat denk je hiervan: van alle elzenproppen worden de takjes afgeknipt, hoe klein ze soms ook zijn. Want de onderkant van de elzenproppen moet plat zijn om uiteindelijk op de wagen te kunnen lijmen. Het is een werkje waar ik hypernerveus van zou worden, maar Hendrika is heel geduldig of ze heeft stalen zenuwen – en misschien wel allebei. En volgens haar is het bijknippen kardinaalsmutsjes een stuk erger.
Ik hoorde ook nog verhalen over het glimmend oppoetsen van blauwe bessen, een ongeduldig mens als ik zou er bijna wakker van liggen.
21 mei

Sla ik een weekje over, staan er ineens twee kamelen. Er was me al verteld dat de eerste het meeste tijd kost, daarna weten de bouwers hoe het moet en gaat het sneller, en dat blijkt! En de kameel links lijkt op mijn tekening wat wankel met de bult op de verkeerde plaats, in het echt ziet het beestje er kerngezond uit.

De poten, voeten, hoeven – hoe noem je zoiets? – van de kamelen krijgen vorm. Met staalborstels en zagen worden ze uit piepschuim gebeeldhouwd. Niet iets om thuis te doen, want het geeft nogal wat rommel. Bezems, stoffers en blik zijn ook belangrijk gereedschap.

Nog altijd wordt er flink gelast aan de tweede wagen. Ik ben benieuwd wanneer het hele ding kan gaan bewegen. De wagen past dan niet meer in de hal, dus dat wordt nog een uitdaging voor de logistieke en de steigerbouwers in de komende maanden.

Marian, Ilse en Yvonne zijn begonnen aan het eerste kleed dat over de kamelenruggen zal worden gedrapeerd. Gelukkig zijn er nog ergens voorraden aan oude Gouden Gidsen. Met een viezige, draderige rode lijm worden repen Gouden Gidspapier op kippengaas gelijmd. De rode lijmdruppels op de vloer doen denken aan een bloederige crime scene. Grote vraag: blijft het kleed heel als het wordt opgerold.
28 mei

Een overzichtstekening van de hal. Je ziet hier 3 kamelen (biologisch juister: dromedarissen – en eigenlijk zie je er zeven), 12 kamelenpoten (eigenlijk 21), een papierplakploeg, een lasploeg bezig met de hydrauliek voor wagen 2 (ze maskeren de ploeg constructeurs die bezig zijn met wagen 1) en her en der bakken, kratten en emmers met producten als kaardebollen, elzenproppen en lariksproppen en… lijm. Hieronder de tekening met wat toelichting…


Even later kwamen werden er drie kamelenkoppen binnengebracht. Maar ondanks al het meten en rekenen zijn ze te groot. Het zal vast opgelost worden… Volgende week zal ik weer eens naar het zwaardere constructiewerk gaan kijken – gisteren werd er nog flink gelast en dat is niet zo goed om lang naar te kijken.
4 juni

Een deel van de constructie van wagen 2: vier cilinders kunnen het ‘dak’ van de wagen op twee verschillende hoogtes brengen. Een en ander wordt verstevigd met flinke diagonale balken, want er komt een fors gewicht aan te hangen. Een indrukwekkend staaltje techniek, waar de toeschouwers van het Fruitcorso niets van zullen zien, als het goed is.

Voor het eerst bezocht ik de corsohal ’s middags en daar was alleen Jan aan het werk, de rest was ven op pad en er kwam nog een behoorlijke flinke ploeg wat later aan. Sinds 2011 werkt hij mee aan de corsowagens, op uitnodiging van één van de bouwers ‘omdat hij ’s avonds toch niks te doen had.’ En 15 jaren gingen voorbij, je ziet hierboven wat Jan er zelf over zegt.

Joop (21e corsowagen) maakt de kamelenpoten een maatje kleiner. Joop was de bestgekapte man van de hal, hij kwam rechtstreeks van de kapper.

De eerste kameel wordt met papier beplakt door Jan en Aat. Aat maakt de plakzijde van het papier nat, Jan plakt de repen papier op. Van spijltje tot spijltje worden papieren ‘brugjes’ geplakt en daarna wordt alles dichtgeplakt. Een eerste laag.
Middagploeg: goed bezig.
11 juni

Ik was weer een paar uur bij de middagploeg. Hier is Dicky aan het werk om een laag papier te plakken op één van de oosterse kleden. Het geel van van het Gouden Gidspapier verdween onder het grijze krantenpapier. Er komen nog meer lagen papier, lijm en verf voordat er de zaden, proppen of fruit op kunnen worden geplakt.

Eén van de kamelen op de operatietafel. Het stalen geraamte wordt beplakt met bruin papier – de eerste laag van wat een dikke en waterdichte huid van papier, lijm en verf moet worden.

De hal waar het allemaal gebeurt. Het doorzichtige dak brengt licht naar binnen, maar ook flink wat warmte. De lijm droogt lekker snel, maar de bouwers (en de tekenaar) krijgen dorst. Gelukkig is er voldoende drank aanwezig.
18 juni

Stel: je bent een tekenaar die het werk aan de corsowagen wil vastleggen. Je kijkt rond en je ziet een groep mensen aan het werk, je gaat er op af… en de mensen gaan ineens ergens anders aan de slag – kans gemist. Gisteren overkwam het me voor het eerst dat een werkstuk zelf aan de haal ging. Ik tekende het onderstel van wagen 1, toen het van de standaarden werd getild voor een eerste testrit.

De wagen maakte een tochtje van een meter of tien en toen bleek er toch nog iets te moeten gesleuteld. Onder grote belangstelling van de techneuten. Voor zo ver ik weet ging de testrit verder naar behoren.

Kameel 2 wordt van een nieuwe laag papier voorzien. Er gaat heel wat lijm en papier in zo’n kameel zitten.

Gonda zorgt ervoor dat de voeten netjes aansluiten op de poten van kameel 1. Dat is al een prachtig beest aan het worden.

Hendrika ging online winkelen en verzamelde een mooi assortiment merchandise: kamelenknuffels, kamelenbeeldjes, kamelenstickers, kamelenonderzetters, kamelenstrijkemblemen, kamelensleutelhangers en kamelenknuffels. Wie geen zin heeft in een kameel, kan bij haar ook terecht voor eetstokjes en boeddhabeeldjes, want het begrip ‘Oosters’ wordt ruim geïnterpreteerd. De opbrengst gaat naar de Corsoclub natuurlijk. In het gelddoosje zag ik in elk geval al een tientje liggen – daar heeft iemand flink wat stickers gekocht.
25 juni

Een tafel met ‘producten’: riet of gras, elzenproppen, touw en stukjes pluizig spul. Heb je deze week in de supermarkt een leeg schap aangetroffen bij de Griekse yoghurt? Dat komt dan omdat de Corsoclub de hele week yoghurt heeft gegeten, zodat ze voldoende van die handige emmertjes hebben…

Marian op de steiger om de kop van de kameel te beplakken met krantenpapier.

Nog meer plakwerk op deze tafel. Voor mij als tekenaar is zo’n tafereel ideaal: mensen blijven een tijdje op hun plek en het is een vrij repeterende beweging. Maar ja… ben je net een eind op weg, gaat de bel voor de koffie. Ook belangrijk.

En ook deze heren waren heel beweeglijk. Trap op trap af, andere ladder pakken, ladder verplaatsen, vijl pakken, zaag pakken, PUR-spuit pakken. De snelheid van tekenen is belangrijker dan de gelijkenis (sorry, Pieter), denk ik. Het voornaamste is dat de kop van de kameel er op zit.
2 juli

Deze kameel viel meteen op toen ik de hal binnenkwam: kameel 1, ‘ingeschilderd’ zodat de mensen straks weten welke kleur waar moet. Een prachtig beest – in het echt een stukje eleganter met wat langere poten dan op mijn schets.

Ilse meet en tekent de planken, sluitingen en scharnieren van de kisten die op de ruggen van de kamelen terecht gaan komen.

Marry wringt zich in een bocht om de laatste repen papier op een kruik te plakken.

Overleg bij wagen 1 over hoe de zandhoop die hierop komt moet worden: te recht en strak mag niet, zelfs in een zandhoop moet leven zitten. Ook deze zandhoop wordt opgebouwd uit staal, papier en uiteindelijk beplakt met ‘producten’.

Jan en Marry plakken stroken papier op kameel 2. Over het krantenpapier komt Gouden Gidspapier – praktisch, omdat je dan kunt zien waar je al geweest bent. Omdat ze begonnen bij de voeten, leek het of de kameel kousen aan had.
9 juli

Kisten, kruiken en kleden worden ingeschilderd. Later op de avond worden de eerste zaden geplakt op één van de kisten.

Ilse tekent patronen op één van de kruiken. Op tafel ligt een mapje met uitgebreide beschrijving van de patronen, de kleuren en met welke producten ze moeten worden geplakt.

De plak-, teken- en schilderhoek vanaf de andere kant gezien. Ik was mijn verf vergeten en moest me behelpen met potloden en een vierkleurenbalpen: zo kan het ook, het kost alleen veel meer tijd dan een likje verf. Volgende keer beter.
16 juli

Kameel 3 (dromedaris voor de exacten onder ons) wordt door vele handen verzorgd en voorzien van een nieuwe laag papier. De vaart zit er goed in. Kameel 2 is al wit geschilderd.

Mannen aan het werk aan wagen 1. De zandhoop – liever: het stukje woestijn – krijgt zijn vorm. Er was, denk ik, nooit eerder een zandhoop die zoveel kritische blikken moest ondergaan.

Marry is bezig een patroon te plakken op één van de oosterse tapijten. Met zwarte bonen en hazelnoten zijn de eerste vakken geplakt. En let op: hazelnoten hebben een grijzer en een bruiner deel, en dat wordt meegenomen om het patroon te verfraaien. Bovenaan heb ik ingezoomd op het patroon, en trapte ik in de val: het zijn géén vierkanten (zoals ik tekende) maar rechthoeken van 6 bij 7 hazelnoten. Het komt aan op details.

In volle concentratie en rust was Irene bezig om een heel fijn patroontje te plakken van mosterzaadjes. Ik durfde haar niet te storen.

Een stilleven van bakjes en flessen verf, waarmee de patronen op kleden, kruiken en kamelen worden ingeschilderd, zodat de plakkers weten welke zaden, bonen of noten geplakt moeten worden.
6 augustus

Na twee weken vakantie kwam ik terug in een hal waar heel veel gebeurd was. Alle drie de kamelen waren op wagen 1 gemonteerd. Er werd nog flink geslepen aan het stalen raamwerk dat uiteindelijk de zandheuvel zal worden.

Tussen het slijpwerk door wordt er gewerkt aan de laatste afwerking van de kamelen: het beplakken met producten. De laatste stap, voor mensen met geduld en precisie.

Om een idee te geven van de afwerking met ‘producten’: de posten van één van de kamelen zijn al voor een deel klaar. De detaillering is verbazingwekkend. Nog elf poten te gaan!

Aan de andere kant van de hal wordt gewerkt aan kruiken en kleden die op de ruggen van de kamelen zullen komen. Ook hier: geduld en nauwkeurigheid.
12 augustus

Wagen 2 in aanbouw. Twee weken gelden werd de constructie getest met betonnen platen en alles bleef heel, dus kan er verder gewerkt worden. Anne is bezig met het beplakken van wat uiteindelijk een luchtspiegeling moet worden.

Een stukje Oosters tapijt, dat uiteindelijk op de rug van een kameel terecht zal komen. Prachtige motieven met veel kleine details – om die goed te bekijken zul je naar het corso moeten komen.

Een plankje (je zou het een werktafel kunnen noemen) met een collectie zaden, bonen, judaspenningen en esdoornhelicoptertjes, klaar om op de poten te worden geplakt.

Marian heeft pedicuredienst.

Yvonne bezig met het plakken van pompoenpitten en elzenproppen. Vingertjes zoveel mogelijk omhoog houden, zodat ze niet vastplakken.

Anne en Aat plakken rustig verder aan een deel van de luchtspiegeling. Aat staat al een paar keer op de tekening en maakt zich zorgen dat hij telkens hetzelfde shirt en broek aan heeft. Mijn advies: gewoon aan blijven doen, niet wassen en na het corso inlijsten als herinnering aan de corsowagen van 2025.
13 augustus

Het was weer eens tijd voor een overzichtstekening van de hal. Links wordt voornamelijk gewerkt aan kleden, kruiken en kistjes die uiteindelijk op de kamelen moeten komen. Rechts de drie kamelen op de wagen – werk is gaande om de poten te beplakken met producten, daarna wordt er steiger gebouwd om bij de koppen te kunnen werken. Er werd ook flink gewerkt aan de zandhoop waar de kamelen op staan. In de achtergrond zie je nog een beetje wagen 2 – de wagen met de luchtspiegeling.

Er mag nog wel eens discussie zijn over wie de oudste bouwer is in de hal, maar het staat buiten kijf dat deze twee dmaes de jongsten van de avond waren. Dorien en Imke plakken pitten en elzenproppen op één van de tapijten.

Marian en Corrie bezig met het plakken van de kamelenvoeten. Een precies en tijdrovend klusje.

En hier in Hendrika bezig om rode maïskorreltjes te plakken op de rand van een tapijt. De rand is niet mooi recht, dus soms moet een korreltje half op het randje worden geplakt. Een mooi klusje voor de perfectionisten onder ons.
26 augustus

Imke en Wilma en twee kamelen. Imke zorgt voor een knap koppie en glans in de ogen van de kameel, Wilma plakt de zandhoop dicht met de eerste laag papier.

Een spion uit het Gelderse plaatsje G. komt kijken wat er nu bedoeld wordt met die ‘luchtspiegeling’ waar Annie, Wim en Jan zo druk mee zijn. Als je weet wat het moet worden, herken je het, maar anders? Ik vraag me af of Corsoclub Culemborg er ook spionnen op uitstuurt – het lijkt mij dat alle hulp in de hal nodig is.
3 september

Er worden niet alleen wagens gebouwd, maar ook steigers. Om het hele gevaarte op één plaatje te krijgen heb ik een ‘fish eye’ -perspectief uitgeprobeerd. Op de steiger kunnen de plakkers goed bij de koppen van de kamelen – al had zelf Gonda (geen kleintje) nog een extra trapje nodig.

De detaillering en precisie van de koppen is indrukwekkend. Dat dit straks in een paar tellen voorbij komt op drie meter hoogte, is ook bijna niet voor te stellen.

Plakken plakken plakken…. Achter de plakkers de keukendeur met takenlijst, boven de keukendeur de grootste vijand van het werk aan de wagens: de tijd.

Het gaat snel met het werk aan de wagen met de luchtspiegeling… moet ook wel, want er is nog slechts iets meer dan drie weken te gaan. Mij werd verzekerd dat de hele wagen in een mum van tijd zal worden volgeplakt.

Werk aan één van de koppen. Het achterwerk van een kameel dient als tafeltje.

Jan is in de hal gaan wonen – alleen eten en slapen doet hij nog in wat hij toch nog thuis noemt. Hier wordt gewerkt aan een rotsblok.
10 september

Nog 17 dagen te gaan tot het Fruitcorso in Tiel, dus de spanning neemt toe in de hal. Hier wordt druk door Hendrika, Laura en Thea gewerkt aan panelen voor de luchtspiegeling. Dat de panelen kunnen worden neergelegd maakt het plakken en ‘strooien’ met allerlei soorten klein zaad een stuk makkelijker. Dat strooien gebeurt met grote concentratie en precisie, zoals eigenlijk alles tijdens de bouw van de corsowagens.

Om zaadjes te kunnen strooien, moet je ze eerst losmaken, en dat is wat Henk hier doet. Hij pulkt de zaadjes van zuring los. De grote bos zuring paste maar voor een derde deel op mijn tekening, dus er is nog heel wat te gaan.

De grotere producten als elzenproppen moeten worden voorgelijmd. Stuk voor stuk wordt er met een kwastje lijm op de proppen gesmeerd, waarna ze stuk voor stuk netjes in een soort eierdozen worden gelegd, zodat ze niet aan elkaar gaan plakken.

De ingewanden van de luchtspiegeling. Ik stond er met de neus bovenop, dus ik moest het met een soort ‘fish-eye’-benadering tekenen – de stangen en balken zijn in het echt keurig recht. Ik herhaal mezelf, maar de techniek is indrukwekkend, zoals de hydrauliek om het geheel in stappen tot een meter of zes omhoog te tillen, die je hier ziet. Aan de andere kant een cockpit voor de chauffeur en bijrijder. En dan wordt er nog gewerkt aan licht en geluid.

Het werk aan de kamelen vordert gestaag. Het is soms lastig een houding te vinden om overal bij te kunnen en dat dan ook nog een tijdje vol te houden. Binnenkort komen de verse producten en dan zal het tempo omhoog gaan, zo wordt mij verzekerd.
16 september

Voordat ik de bouw van de corsowagens ging volgen, had ik nog nooit gehoord van ‘voorlijmen’, maar kennelijk is het nodig. Jan lijmt kleine uitjes voor. Handig: hij heeft daar een machientje voor. Als ik hem vraag of hij nu het tempo van de machine moet volgen, reageert hij nuchter: ‘Ik kan hem ook gewoon uitzetten.” Maar niet te lang, lijkt mij, want dan plakt het hele apparaat vast.

Corrie werkt aan een deel van de luchtspiegeling. Zitten, opstaan, voorover buigen – het is een vorm van gymnastiek.

Er wordt op verschillende plekken gewerkt aan delen van de luchtspiegeling. Hier zijn Jo, Annie en Anne bezig met plakken. Op de achtergrond zie je Jan achter zijn plakmachine.

En ook hier wordt voorgelijmd… elke elzenprop, hazelnoot, ui of walnoot wordt met een kwastje lijm bestreken. In actie zien we hier van links naar rechts Joke, Annelies, Diny, Remmert, Annie, Lars en Ela. Er zijn best veel Ann(i)es in de hal, valt me op. Ze kunnen er nog veel meer gebruiken, want… nog maar elf dagen.
17 september
Een overzicht over de hal vanuit de bestuurskamer: in de hele hal wordt gewerkt en waar niet gewerkt wordt staan kratten en trays met mispels, aardappels (in verschillende kleuren), walnoten, hazelnoten, strohalmen, uien (verschillende kleuren en maten), kastanjes, elzenproppen, enz. enz.
Klik op de tekening voor een vergroting!

In het grote rotsblok brandt altijd licht, zelfs als de elektriciteit in de hal even uitvalt. En dat is maar goed ook, want dan kan Yvonne ongestoord werken aan de luchtspiegeling. Jan is intussen begonnen om de buitenkant van het rotsblok er uit te laten zien als een echte brok steen.
22 september

Drie hoeken van de kleden die op de ruggen van de kamelen liggen. Met enige hulp kon ik de de meeste producten identificeren.
Links: maanzaad – witte bonen – witte en paarse ui – druiven – knoflooktenen – lavendel – krenten – pampagras.
Midden: roze en rode ui – cranberries – knoflooktenen – lariksproppen – rode mais – pluimen uit de sloot.
Rechts: mais – maisvlokken – lampionnetjes – lariksproppen – rode en gele tomaatjes.

Een deel van de voorraad aan materialen. verspreid door de hal staan meer dozen en kratten. Toen ik weer naar huis fietste werd een lading voederbieten of suikerbieten afgeleverd – benieuwd waar ik die ga terugzien.

Binnen en buiten het rotsblok wordt gewerkt door Marian en Tanya (en door flink wat andere dames die niet op de tekening staan). Tanya was er al bij toen de eerste Culemborgse corsowagen werd gebouwd. Een heel andere tijd dan nu – toen plakten ze maar wat. En werd er veel geleerd door goed te kijken naar de wagens van de anders clubs. Over de kansen van Luchtspiegeling op een grote prijs, blijft Tanya voorzichtig: dat hangt af van de andere wagens. Je moet het vel van de kameel niet verkopen voordat…
De vaart zit erin – nog vijf dagen.
23 september

Er wordt hard gewerkt in de hal – voor mij wordt het steeds lastiger om niet in de weg te staan. De geur van lijm drukt de lucht van uien, knoflook en appeltjes weg.

Flinke vooruitgang bij de luchtspiegeling. Goudkleurige folie aan de binnenkant geeft een gouden gloed aan het bouwwerk.
24 september

Nu grote delen van de wagens volgeplakt zijn met producten, kom ik als tekenaar een beetje in de problemen. Ik wil de wel details en de hele wagen tekenen, maar dat kan niet allebei tegelijk. En als je inzoomt op een klein stukje van de wagen, zoals hierboven, eindig je met een soort abstract kunstwerkje.

De cockpit van wagen 2… het lijkt of er niet alleen drie kamelen zijn gemaakt, maar ook een reusachtige vogelbek.

Alle hens aan dek. De sfeer in de hal is de laatste dagen wat veranderd – een zekere verbetenheid en strijdlust is voelbaar. Het tempo zit er goed in – het zou wel eens goed kunnen komen. Intussen worden de weerberichten op verschillende websites in de gaten gehouden, en die zien er goed uit. Als de wind maar onder windkracht 4 blijft.

Raymon is debutant bij de bouw van de corsowagen. Lassen, staaldraad buigen, papier plakken en nu dan het fruit lijmen – alle stadia van de bouw heeft hij meegemaakt. Nu de spanning toeneemt en de tijd nog maar kort is, is het wel lastig om de lijm voldoende tijd te geven om te drogen. De truc is om op twee plaatsen tegelijk te plakken – op de kruk staan, weer gaan zitten, op de kruk staan, zitten, enzovoorts. De sportschool kan even worden overgeslagen.
26 september

De laatste avond voor het Fruitcorso – of moet ik zeggen: de laatste nacht. De hal is tjokvol lijmers, pakkers en sjouwers. Het meeste werk moet nog worden gedaan aan het grote rotsblok waar de luchtspiegeling zich in bevindt.

Er is eten voor iedereen. Het diner wordt verzorgd door Hanneke. Zij houdt van zwart-wit tekeningen, vandaar…

Een eenzame plakker, zo lijkt het. Op een tekening kun je de drukte makkelijk weglaten.

De jonge generatie wordt ingewerkt. Lijmen!

Het gewoel en gedoe rond het rotsblok: plakkers links, rechts en bovenop, overal kratjes en trays met voorgelijmde producten, sjouwers. Intussen wordt de wethouder ontvangen en rondgeleid – zij brengt namens de gemeente Culemborg tompoezen mee.

Nog een laatste tekening in de hal: de wagen met de kamelen is zo goed als klaar. Op de voorgrond nog voorlijmers bezig met de spullen die nog op het rotsblok moeten. Alles komt af – dat is de instelling vannacht.
29 september
De wagens staan opgesteld aan de Waalkade in Tiel. En we mogen zeggen: de winnende wagens! Want de corsowagens wonnen zowel de 1e Prijs (Lof van de Jury) als de Publieksprijs. Gefeliciteerd aan alle bouwers!

Helaas mocht het rotsblok met daaronder de hangende stad om veiligheidsredenen niet zijn volle hoogte bereiken. Dus in mijn reportage zal de Luchtspiegeling ook een fata morgana blijven.
1 oktober

Na een groepsfoto met de winnende bouwers werden de wagens leeggehaald. De bruikbare groente en fruit gaat naar een voedselproject. De bodem van deze wagen was snel leeggeplukt.

De wisseltrofee die hoort bij de 1ste Prijs (ofwel de ‘Lof van de Jury’). Blijft hij volgend jaar in Culemborg of gaat hij ergens anders heen?
Deze reportage is gebundeld in een boek!!
Klik hier voor meer informatie.

